Toplumsal guruplar

B. TOPLUMSAL GRUPLAR

       Sosyolojiyi, en genel anlamıyla, toplumu inceleyen bir bilimdir. Toplum ise içinde bulunduğumuz ilişkiler bütünüdür. Bu ilişkiler, çoğunlukla bir toplumsal yapı içinde toplumsal gruplar aracılığıyla gerçekleşir.
       Her birey değişik koşullarda farklı gruplar içinde bulunur. Toplumsal gruplar, bireylerin bir amaç doğrultusunda karşılıklı etkileşimde bulunması ile gerçekleşir. Gruptaki her bireyin, öteki insanlara göre belli bir yeri (statü) ve bu yerin gerektirdiği bir işi (rolü) vardır. Örneğin; çevre koruma derneği başkanının elde etmiş olduğu bu statüsüne karşılık, üyelerle koordinasyon oluşturma, gerek­li kararlan alma ve uygulama, kendileriyle ilgili konularda üyelerini haberdar et­me gibi rolleri vardır. Grup üyeleri, karşılıklı rollerini toplumsal değerlere ve normlara uygun olarak gerçekleştirir.
       Karşılıklı ilişki içinde bulunan grup üyeleri, ortak amaçlarım gerçekleştir­diklerinde dağılabilir ya da yeni ortak amaçlar doğrultusunda yeni gruplar oluş­turabilirler. Toplumsal gruplar, bir değişim ve hareketlilik içindedir.
       İnsanlar, doğum ya da evlat edinme yoluyla öncelikle aile grubuna girer­ler. Evlilik aracılığıyla akrabalık grupları içinde yer alırlar. Öte yandan bireyin cinsiyeti, yaş düzeyi, yetenekleri, eğitim düzeyi, mesleği, ilgileri, hayat felsefesi gibi etkenlerle girip çıktığı gruplar da vardır. Bireyin bu etkinliği ömür boyu devam eder. Bireyin grup üyeliğine seçilmesi bazen atanma ile bazen davet edilme ile gerçekleşir. Bazı durumlarda bireyin belli bir test ve sınavdan geçmesi bile istenir.
       Bireyler, çok sayıda grubun üyesidir. Aile içinde anne, okulda öğretmen, bir dernekte üye, kooperatifte yönetici, sendikada üye, ulusal bir kimliğe sahip oluşu ile ulusun üyesi olabilir. Bireyler her gruba uygun davranış kalıplarını, değerleri ve normları benimseyip ona göre davranır.

       Buraya kadar yapılan açıklamalara göre grup, karşılıklı ilişkide bulunan en az iki kişinin belli kurallar etrafında ortak amaçla oluşturduğu, göreli sürekliliği olan toplumsal bir varlık olarak tanımlanabilir. Topluma yeni katı­lan bireyler öncelikle küçük gruplara girerler. Her katıldıkları grupta yeni statü­ler ve roller elde ederler.

1. TOPLUMSAL GRUP VE ÖZELLİKLERİ

       Her toplumsal birlik, toplumsal bir grup oluşturmaz. Bir arada bulunan insanların toplumsal grup olabilmesi için birtakım özellikler taşıması gerekir. Bu özellikleri kısaca şöyle sıralayabiliriz:

• Gruplar, her şeyden önce, birbiriyle karşılıklı etkileşimde bulunan, birbirinin davranışım dikkate alan insanlardan oluşur.

• Grupların ortak normları ve amaçlan vardır. Normların yazılı olması zorunlu değildir.

• Grup içindeki her birey bir statüye ve statünün gerektirdiği bir role sa­hiptir.

• Grup içi normlara ve rollere uulduğu sürece grup varlığını devam ettirir. Grup kurallarına uyum gösterme davranışı ortadan kalkarsa grup da ortadan kalkar

• Grup içine katılmış bireyler arasında bir iş bölümü vardır. Grupta her birey ne yapması gerektiğinin ve üzerine düşen sorumluluğun farkındadır.

• Gruplar göreli bir sürekliliğe sahiptir. Gruptan bazı üyeler çıksa bile grup varlığını devam ettirir. Örneğin bir siyasi partinin başkanı ya da yönetim kadroları değişse ya da partiden ayrılsalar dahi grup varlığını sürdürebilir.

• Grup, üyelerinde gruba özgü bir kimlik geliştirerek grup bilinci oluştu­rur.

Grupların birtakım toplumsal işlevleri vardır:

• Toplumsal gruplar, Öncelikle bireyin ihtiyaçlarını gideren bir işleve sa­hiptir. Örneğin; üniversite, kişinin belli bir bilim dalında uzmanlaşmasını ve bir meslek edinmesini sağlamak; sendika, üyelerinin ekonomik, toplumsal hakları­nı savunmak için vardır. Gruplar işlevlerini gerçekleştirdikleri sürece varlıkları­nı devam ettirirler.

Toplumsal gruplar bireyin toplumsallaşmasını sağlar. Toplumsallaşma ailede başlar, diğer gruplar ve kurumlarda devam eder. Bu süreç içerisinde birey, içinde yaşadığı toplumun kültürünü kazanarak bir kişilik, toplumsal bir kimlik edinir.

Yorum Yaz